Contribution to the mosquito fauna (Diptera, Culicidae) of Lika, central Croatia, with special reference to invasive species
Autori: Nataša Bušić, Matej Modrušan, Helena Vilc, Enrih Merdić
Autori i afilijacije
Istraživanje komaraca u Lici, geografski, geološki i klimatski vrlo specifičnoj regiji, provedeno je kako bi se stekao uvid u faunu i brojnost komaraca, kao i da bi se utvrdila moguća prisutnost invazivnih vrsta. Uzorkovanje se odvijalo od srpnja do rujna 2020. godine. Ličinke komaraca uzorkovane su u srednjim i malim leglima mrežicom promjera 25 cm i plastičnim posudicama. Uzorkovanje odraslih komaraca u urbanim i ruralnim područjima obavljeno je koristeći CDC klopke uz suhi led kao atraktant, BG Sentinel klopke uz BG Lure i suhi led kao atraktant i metodom čovjek-aspirator. Istraživanje je provedeno na 69 postaja. Uzorkovano je 5126 jedinki (100 odraslih i 5026 ličinki) i utvrđena prisutnost 16 vrsta komaraca. CDC klopke bile su gotovo pet puta kvantitativno učinkovitije od BG Sentinel klopki. Najrasprostranjenija i najbrojnija vrsta komaraca uzorkovana u Lici bila je Culex pipiens kompleks (78,36% svih ličinki) i Ae. geniculatus (30,26% svih odraslih). Zabilježene su obje invazivne vrste komaraca prisutne u Hrvatskoj, Aedes albopictus i Ae. japonicus, s tim da je Ae. albopictus prvi put zabilježen u Lici. Ae. japonicus je široko rasprostranjen, zabilježen na 23 postaje. Prema molekularnoj analizi, unutar kompleksa An. maculipennis potvrđena je prisutnost samo An. maculipennis s. s. Unutar kompleksa Cx. pipiens, potvrđena su oba biotipa, Cx. pipiens pipiens i Cx. pipiens molestus te jedna hibridna jedinka. Analiza pojave komaraca s obzirom na nadmorsku visinu pokazuje da je većina uzoraka i vrsta prikupljena na nadmorskoj visini od 601 do 700 m, iako Shannonov indeks ravnomjernosti i Hillov indeks pokazuju najveću vrijednost na nadmorskoj visini 901 do 1140 m. Ovim sustavnim istraživanjem faune komaraca u Lici utvrđena je značajna raznolikost vrsta, uključujući i invazivne vrste.
Sažetak
Istraživanje komaraca u Lici, geografski, geološki i klimatski vrlo specifičnoj regiji, provedeno je kako bi se stekao uvid u faunu i brojnost komaraca, kao i da bi se utvrdila moguća prisutnost invazivnih vrsta. Uzorkovanje se odvijalo od srpnja do rujna 2020. godine. Ličinke komaraca uzorkovane su u srednjim i malim leglima mrežicom promjera 25 cm i plastičnim posudicama. Uzorkovanje odraslih komaraca u urbanim i ruralnim područjima obavljeno je koristeći CDC klopke uz suhi led kao atraktant, BG Sentinel klopke uz BG Lure i suhi led kao atraktant i metodom čovjek-aspirator. Istraživanje je provedeno na 69 postaja. Uzorkovano je 5126 jedinki (100 odraslih i 5026 ličinki) i utvrđena prisutnost 16 vrsta komaraca. CDC klopke bile su gotovo pet puta kvantitativno učinkovitije od BG Sentinel klopki. Najrasprostranjenija i najbrojnija vrsta komaraca uzorkovana u Lici bila je Culex pipiens kompleks (78,36% svih ličinki) i Ae. geniculatus (30,26% svih odraslih). Zabilježene su obje invazivne vrste komaraca prisutne u Hrvatskoj, Aedes albopictus i Ae. japonicus, s tim da je Ae. albopictus prvi put zabilježen u Lici. Ae. japonicus je široko rasprostranjen, zabilježen na 23 postaje. Prema molekularnoj analizi, unutar kompleksa An. maculipennis potvrđena je prisutnost samo An. maculipennis s. s. Unutar kompleksa Cx. pipiens, potvrđena su oba biotipa, Cx. pipiens pipiens i Cx. pipiens molestus te jedna hibridna jedinka. Analiza pojave komaraca s obzirom na nadmorsku visinu pokazuje da je većina uzoraka i vrsta prikupljena na nadmorskoj visini od 601 do 700 m, iako Shannonov indeks ravnomjernosti i Hillov indeks pokazuju najveću vrijednost na nadmorskoj visini 901 do 1140 m. Ovim sustavnim istraživanjem faune komaraca u Lici utvrđena je značajna raznolikost vrsta, uključujući i invazivne vrste.
Ključne riječi
komarci, fauna, invazivne vrste, rasprostranjenost na nadmorskim visinama, Lika